Chạy xe dịp Tết: chuẩn bị trước 6 tuần để không vỡ trận
· 5 phút đọc · Sổ Chuyến
Tết là lúc nhà xe kiếm được nhiều nhất và cũng dễ mất khách nhất. Lịch chuẩn bị 6 tuần, cách nhận đặt chỗ và đặt cọc, xử lý chiều rỗng và những tình huống hay vỡ trận nhất.
Với phần lớn nhà xe, ba tuần quanh Tết mang về doanh thu bằng vài tháng bình thường. Đó cũng là quãng thời gian dễ mất khách vĩnh viễn nhất: một chuyến bỏ khách chiều 29 Tết sẽ được kể lại trong nhóm quê suốt nhiều năm.
Khác biệt giữa một mùa Tết ngon và một mùa Tết vỡ trận gần như luôn nằm ở việc chuẩn bị bắt đầu từ khi nào.
Lịch 6 tuần trước Tết
Tuần −6: chốt năng lực thật
Trả lời ba câu bằng con số, không bằng cảm giác: mỗi ngày cao điểm chạy được tối đa bao nhiêu chuyến; có bao nhiêu tài xế chắc chắn làm xuyên Tết; xe nào cần bảo dưỡng và đăng kiểm trước Tết. Đặt lịch bảo dưỡng ngay tuần này — sát Tết gara kín và giá cao.
Tuần −5: chốt giá và công bố
Ra bảng giá Tết theo tuyến và theo ngày, công bố công khai. Công bố sớm là cách hiệu quả nhất để không bị mang tiếng chặt chém, và giúp khách quyết định sớm. Cách tính mức tăng hợp lý nằm trong bài định giá vé xe khách.
Tuần −4: mở nhận đặt chỗ
Đây là tuần quan trọng nhất. Nhắn cho toàn bộ khách quen: nhà xe bắt đầu nhận chỗ Tết. Mở kênh đặt chỗ online để không phải nghe máy liên tục — mùa này lượng cuộc gọi tăng gấp nhiều lần và bạn sẽ không nghe kịp. Xem cách mở kênh đặt chỗ.
Tuần −3: chốt lịch tài xế
Ai chạy ngày nào, ai nghỉ ngày nào, tiền công ngày Tết bao nhiêu — viết ra và thống nhất từ bây giờ. Đây là nguồn mâu thuẫn lớn nhất mỗi mùa Tết, và luôn nổ ra vào đúng lúc không thể thương lượng được nữa. Chuẩn bị sẵn 1–2 tài xế dự phòng đã biết tuyến.
Tuần −2: xác nhận lại toàn bộ chỗ đã đặt
Gọi hoặc nhắn từng khách đã đặt để xác nhận. Bước này nhàm chán nhưng cứu bạn khỏi tình trạng xe chạy nửa tải trong khi đã từ chối khách khác.
Tuần −1: chuẩn bị hiện trường
In danh sách khách theo từng chuyến cho tài xế (kèm số điện thoại và điểm đón), chuẩn bị tiền lẻ trả lại, sạc dự phòng, nước cho khách, và một người trực điện thoại riêng — không phải người đang điều xe.
Nhận đặt chỗ và đặt cọc
Mùa Tết khách đặt nhiều chỗ ở nhiều nhà xe rồi đi nhà xe nào tiện nhất. Không có cọc, bạn sẽ giữ chỗ cho những người không bao giờ xuất hiện và phải từ chối khách thật.
- Thu cọc một phần cho các ngày cao điểm nhất. Mức vừa phải là đủ để khách nghiêm túc.
- Nói rõ chính sách huỷ ngay lúc nhận cọc: huỷ trước bao nhiêu ngày thì hoàn, sau đó thì mất. Viết ra, gửi cho khách qua tin nhắn.
- Giữ đúng lời. Hoàn cọc đúng cam kết cho người huỷ sớm — đây là khoản đầu tư vào mùa Tết năm sau.
Bài toán chiều rỗng
Trước Tết ai cũng về quê, sau Tết ai cũng trở lại thành phố. Nghĩa là một chiều đầy khách, chiều kia gần như rỗng — và chi phí chiều rỗng vẫn phải trả.
Ba cách giảm thiệt hại:
- Giảm giá mạnh chiều ngược. Nửa giá vẫn hơn chạy không. Đăng rõ "chiều ra Hà Nội ngày 27–28 giá chỉ…".
- Nhận hàng gửi chiều rỗng nếu bạn có giấy phép phù hợp cho việc đó.
- Gom khách lẻ theo nhóm qua các nhóm Facebook cùng quê — chiều rỗng thường có người cần đi nhưng không biết tìm ai.
Năm tình huống hay vỡ trận và cách chặn trước
- Trùng chỗ. Nguyên nhân luôn giống nhau: nhiều người cùng nhận đặt vào nhiều nơi khác nhau. Mùa Tết bắt buộc mọi chỗ đặt phải nằm trong một danh sách duy nhất.
- Tài xế báo nghỉ phút chót. Chặn bằng cách chốt lịch và tiền công từ tuần −3, cộng danh sách dự phòng.
- Xe hỏng giữa mùa. Bảo dưỡng từ tuần −6; lưu sẵn số của 2 nhà xe bạn tin tưởng để nhờ chạy hộ khi kẹt.
- Khách đặt xong không đi. Chặn bằng cọc và bằng bước xác nhận tuần −2.
- Không ai nghe máy. Tách người trực điện thoại khỏi người điều xe, và mở kênh đặt chỗ online để giảm tải.
Sau Tết: việc 30 phút đáng giá cả năm
Ngay khi đợt cao điểm kết thúc, ngồi xuống ghi lại: ngày nào cháy chỗ, ngày nào ế, tuyến nào lãi nhất, hỏng chuyện gì, khách phàn nàn điều gì. Ghi khi còn nhớ rõ. Sang năm mở ra là có sẵn kế hoạch, thay vì lại làm từ đầu bằng trí nhớ.
Cũng nên nhắn cảm ơn những khách đã đi trong dịp Tết — đây là nhóm dễ trở thành khách quen nhất, xem cách giữ khách quen.
Sổ Chuyến gom mọi chỗ đặt — nhận qua điện thoại, Zalo hay link online — vào cùng một danh sách nên không trùng chỗ, có lịch chạy theo ngày để xếp xe và tài xế, và ghi trạng thái cọc theo từng chuyến. Dùng thử miễn phí trước mùa cao điểm để kịp quen tay.
Chủ đề: cao điểm, vận hành, quản lý nhà xe